Personal Training Nedir ?
Egzersiz programlarını incelediğimizde, bir çok metod ve aşama olduğunu gözlemlemekteyiz. Egzersiz yapacak kişilerin; vücut tipleri, sağlık sorunları, duruş bozuklukları ve spor geçmişleri bu metodların belirleyicileridir.
Örneğin zayıf yapılı (ectomorph) kişilerin uygulayacağı program ile atletik yapılı (mesomorph) kişilerin uygulayacağı program varyasyonlar göstermelidir. Dolayısıyla fitness ve wellness alanında eğitmene büyük rol düşmektedir. Bu spesifik oluşum, P.T. (personal trainer) ‘nin ortaya çıkmasını sağlamıştır. PT özel veya kişisel antrenörlük anlamına gelmektedir. Antrenörlük mesleğinin üst ihtisası olarak kabul edilen PT kişi için egzersiz, besleme, dinlenme gibi unsurları programlar, uygular ve kayıt altında tutar.
Personal trainer sistematik olarak şu adımları inceler:
- Sağlık durumunun gözden geçirilmesi (PARQ TESTİ)
- Vücut tipinin belirlemesi
- Egzersiz programının belirlenmesi
- Beslenme sisteminin belirlenmesi
Sağlık Durumunun Gözden Geçirilmesi
Sporun çok eski tarihlere dayandığını bilmekteyiz. Özellikle sanayi devriminden sonra insanlığın fiziksel olarak çalışma oranı ciddi oranda azalmıştır. İnsan gücünün yerini makineler almıştır, bunun insanlığa muazzam bir getiri sağladığı yadsınamaz. Günümüze gelelim; 7-8 saatlik bir uykunun sabahında kalktığınızda, müsli ve muadili mısır gevrekleri ile kahvaltınızı edip, ardından asansörle otoparka ve arabanızla şirketinize gidiyorsunuz. Asansörle ofisinize çıkıp su içmeye bile giderken tekerlekli ofis sandalyenizden yardım alarak hallediveriyorsunuz ihtiyaçlarınızı…
Bu senaryoyu nereye bağlamak istiyorum?
Özellikle masa başı çalışan insanların büyük bir kısmında kifoz, servikal lordoz düzleşmesi, hiper lordoz ve bu ne olduklarını açıklayacağım duruş bozukluklarına bağlı olarak bel ve boyun fıtığı problemleri görülmektedir. Hiç lüzumsuz zamanlarda kol ve bacaklarda uyuşmalar, kuvvet kayıpları ve ciddi omurga ağrıları bunların belirtileridir.
Bu problemlerden bir yada bir kaçına sahip olan ya da risk faktörü taşıyan kişilerin çok spesifik egzersiz programlarına ve stretchig çalışmalarına ihtiyaçları vardır. Bilinçsiz eğitmen bu durumu bir felakete dönüştürebilir. Öngörülü bir PT bu faktörleri belirler ve bu doğrultuda aşama kaydeder.
Bu kronik rahatsızlıkları, tansiyon, kalp, astım gibi hastalıklarla da çoğaltabiliriz.
Vücut Tipinin Belirlenmesi
Vücut tiplerini birkaç başlık altında toplayabiliriz.
Ectomorph:Doğal olarak ince yapılı bir fiziki görünüşe sahiptir. Kilo almaları ve kas geliştirmeleri diğer vücut tiplerine göre daha zordur.Yağsız düz göğüs çeperi, hafif kaslı, dar omuzlu, ince eklem yapısına sahip kırılgan vücut yapılı ve ince yağsız deri dokusuna sahip bir anatomik yapıdır.
Mesomorph:Doğal olarak kaslı ve yağsız bir fiziki görünüşe sahiptir.Çok kolayca yağsız kilo alabilir ve kas kütlesini arttırabilirler.Yağsız atletik ve sert vücut şekli erkeklerde üçgen bayanlarda doğal olarak kum saati görünümlü vücut şeklidir. Ectomorphlara nazaran yağ ve kas kütlesini de çok kolay kazanabilen kalın derili bir anatomik yapıdır.
Endomorph:Kilo vermesi zor olan ancak çok hızlı kas geliştirebilen doğal olarak güçlü yuvarlak bir fiziki görünüşe sahiptir. Ciddi esneklik problemi yaşar.Yağlı ve yumuşak bir vücut şeklidir .Kol ve bacak kısımlarının üst bölümleri alt bölümlere nazaran daha çok gelişmiştir.Vücut kütlesinin büyük bir çoğunluğu miğde ve bel çevresine toplanmış gibi görünür.
Bu temel vücut tiplerinin yanı sıra mix yapılı vücut tipleri de vardır. Ectomesomorph gibi. Atletik yapılı fakat ince eklem yapılarına ve yağsız bir vücuda sahiptir. Egzersiz yapmayı bıraktığında kolayca kas kaybedebilen bir vücut tipidir.
Aynı şekilde endomesomorph tipi de atletik kilolu bir yapıya sahiptir. Çok güçlü bir yapı kolayca kilo alabilir. Nispeten endomorph’a göre kolay yağ kaybedebilir ve esneklik düzeyi daha fazladır.
Bu farklı oluşumlar egzersiz planlamasında da varyasyonlar gösterecektir. PT antrenman prensibi belirlemeden önce bireyin vücut analizini yapmalıdır.
Egzersiz Programının Belirlenmesi
PT, kişilerin istekleri, vücut tipleri ve sağlık problemleri doğrultusunda bir egzersiz grubu belirler. Örneğin mevcut yağ kütlesinin büyük kısmını kalça bölgesinde depolamış bir kadın ile üst ekstremitesi kalın bir kadının uygulayacağı prensip farklı olacaktır.
Bu satırlarca yazdığım yazıyı bir süreliğine bir kenara bırakalım. Ve size spor yaparken bu işin önemli bir kısmını kapsayan mental bölümden biraz bahsedeyim. İstek gerek kilo vermek gerekse almak olsun bu süreçte bir çoğumuz gibi sizler de isteksizlikler ve motivasyon eksiklikleri yaşayacaksınız. Motive etmek ise PT nin en büyük fonksiyonlarından biridir.
Sizi ateşler; enerjinizi verimli kullanmanızı sağlar ve akıllı seçimler yaparak sporu işkence gibi göstermekten kaçınır.
Beslenme Sisteminin Belirlenmesi
Size göndereceğim formda nasıl beslendiğiniz hakkında detaylı bilgi alacağım . Kilonuz , yaşınız ve günlük aktivitenize göre yağ oranını azaltma ve temel iskelet kaslarınınızın yoğunluğunu arttırmak için detaylı bir beslenme programı hazırlanacaktır. Bu program aylık hatta gerekirse haftalık olarak form durumunuza göre değiştirilecektir.